Search

ธุรกิจครอบครัว หรือ กงสี ทำไมมักอยู่รอดได้ไม่เกิน 3 รุ่น?

Updated: May 13



สาเหตุที่ธุรกิจครอบครัวมักจะส่งต่อไปได้ไม่เกิน 3 รุ่นก็ล่มสลาย เกิดจากปัจจัย 3 เรื่องใหญ่ๆ ด้วยกัน ได้แก่

1. ด้านกฎหมาย

ครอบครัวส่วนใหญ่ขาดการจัดโครงสร้างบริษัทและการถือหุ้นที่เหมาะสมกับลักษณะธุรกิจและขนาดของธุรกิจครอบครัวตนเอง

หนึ่งตัวช่วยในการจัดโครงสร้างธุรกิจก็เช่นการจัดตั้งบริษัทโฮลดิ้ง หรือบริษัทแม่ลูกเพื่อป้องกันความเสี่ยงของธุรกิจที่ทำ ไม่ให้มากระทบกับความมั่งคั่งของครอบครัว หากนึกภาพไม่ออก ลองคิดดูว่า บริษัทครอบครัวที่สะสมความมั่งคั่งมานาน ส่วนของผู้ถือหุ้นเติบโตทุกปี หากมีพนักงานสักคนหนึ่งประมาทเลินเล่อจนเป็นเหตุให้บริษัทต้องรับผิดชอบเป็นจำนวนเงินมากกว่าทุนของผู้ถือหุ้นและกำไรสะสมรวมกัน นั่นก็หมายถึงว่า ครอบครัวต้องเริ่มนับ 1 ใหม่ ความมั่งคั่งในบริษัทนี้สูญสลายไปเพราะความประมาทของใครแค่บางคน

การแยกธุรกิจที่มีความเสี่ยงกับไม่มีความเสี่ยงจึงเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ถือเป็นพื้นฐานเลยทีเดียว นอกเหนือจากนั้นยังมีเรื่องของการสร้างข้อตกลงเกี่ยวกับการขายและส่งต่อหุ้น แทนที่จะปล่อยให้เป็นเรื่องส่วนตัว จะขายให้ใครก็ได้ จะยกให้ใครก็ได้ ซึ่งอาจทำให้หุ้นของครอบครัวกระจัดกระจายไปยังบุคคลภายนอก จึงสมควรที่จะทำสัญญาระหว่างผู้ถือหุ้นเพื่อให้มีผลบังคับทางกฎหมาย และที่สำคัญที่สุดคือเรื่องการทำพินัยกรรม เพื่อให้การส่งต่อทรัพย์สินของครอบครัวเป็นไปในทิศทางที่ครอบครัวต้องการ แทนที่จะปล่อยให้เป็นไปตามกฎหมาย

2. ด้านครอบครัว

การอยู่ร่วมกันและทำงานร่วมกันในธุรกิจครอบครัว เราคงปฏิเสธไม่ได้ว่า เงินๆทองๆมักเป็นสาเหตุของปัญหาทั้งเรื่องเล็กน้อยและเรื่องใหญ่ ดังนั้น หากต้องการที่จะลดปัญหาของการอยู่ร่วมกันหรือทำงานร่วมกัน สิ่งที่ควรจะต้องดำเนินการเป็นเรื่องแรกก็คือ การสร้างความชัดเจน ซึ่งอยู่ในเรื่องของการสื่อสาร มีเรื่องอะไรบ้างที่ควรจะต้องสร้างข้อตกลงร่วมกัน

ในกรณีที่เป็นครอบครัวใหญ่ อาจกำหนดเรื่องการสื่อสาร การจัดสรรผลประโยชน์ นโยบายการจ้างงานของสมาชิกครอบครัว แผนการถือครองทรัพย์สิน รวมถึงการขจัดความขัดแย้งในอนาคต ไว้ในธรรมนูญครอบครัว การจัดทำธรรมนูญครอบครัวจะช่วยให้สมาชิกทุกคนเห็นความชัดเจนและแผนการการอยู่ร่วมกัน เพื่อลดโอกาสการเกิดปัญหาระหว่างกันในอนาคต

ส่วนครอบครัวที่สมาชิกมีกันไม่กี่คน เช่น อาจจะมีแค่พ่อ แม่ และลูก ก็ควรจัดทำ "1st Talk Family Meeting" เอาเนื้อหาบางอย่างที่เหมาะสมกับครอบครัวตัวเองมาประชุมกัน เช่น

- ทรัพย์สินแต่ละชิ้น ให้เป็นของส่วนตัวหรือกงสี

- อสังหาริมทรัพย์ ใช้ชื่อใครถือครอง มีผลกระทบอย่างไร

- หุ้นของธุรกิจครอบครัว จะวางแผนอย่างไร

- กงสีมีไว้ดูแลครอบครัวหรือสร้างความขัดแย้งกันแน่


ตัวอย่างเนื้อหาในธรรมนูญครอบครัว

3. ด้านบุคคล

ไม่ว่าเราจะวางแผนระดับธุรกิจและครอบครัวดีอย่างไรก็ตาม หากขาดในเรื่องของการจัดการด้านการเงินของสมาชิกครอบครัวรายบุคคลที่ดีพอ ในอนาคตหากมีปัญหาทั้งเรื่องค่ารักษาพยาบาล การเกษียณอายุ การจากไปก่อนวัยอันควร หรือภาระทางการเงินอื่นๆ ผลที่เกิดขึ้นก็หนีไม่พ้นที่จะกระทบไปถึงระดับครอบครัวหรือธุรกิจ

รวมไปถึงเรื่องการจัดทำพินัยกรรม ที่หากเสียชีวิตไปโดยไม่มีพินัยกรรม ครอบครัวก็อาจจะมีปัญหาเรื่องสภาพคล่อง การฟ้องร้อง การตกทอดของทรัพย์สินครอบครัวไปยังคนนอกที่เป็นเขย สะใภ้ เป็นต้น


#FamilyBusiness #ธุรกิจครอบครัว #CorporateConsulting

ปภาสร แก้วกอบสิน

Founder , IDOL PLANNER CONSULTING

ผู้ก่อตั้งบริษัท Idol Planner Consulting    รวมถึงเป็นที่ปรึกษาให้กับธุรกิจครอบครัว  และเป็นผู้ดูแลลูกค้าสินทรัพย์สูง จากหลากหลายอุตสาหกรรมมาเป็นเวลากว่า 20 ปี เป็นวิทยากรรับเชิญให้กับหน่วยงานเอกชน และสมาคมอุตสาหกรรมในจังหวัดต่างๆ รวมถึงเป็นเจ้าของผลงานหนังสือขายดีหลากหลายเล่ม

Idolplanner Co., ltd.

Address

1055/577 State Tower 29th Fl.
Silom Rd., Bangrak
Bangkok 10500

Contact

Tel: 02 010 8823

Follow

©2020 by Idolplanner Co., Ltd.